24 stycznia po raz pierwszy przedstawiliśmy badanie przeprowadzone wraz z IBRIS, które odpowiedziało na pytanie: Skąd Polacy czerpią informacje o Polsce i świecie? Po upływie kwartału ponownie sprawdziliśmy które źródła informacji są najpopularniejsze, a które straciły na znaczeniu. W skrócie – portale w górę, social media w dół, zaskakująco programy informacyjne, szczególnie Wydarzenia Polsatu. Zapraszamy do lektury!

Internet: portale w górę, social media w dół

Aż o 6 punktów procentowych wzrosła przewaga portali internetowych jako głównego źródła informacji Polaków. Aż 67% badanych to właśnie portale wskazało jako pierwsze i najważniejsze źródło newsów. Spadła za to rola mediów społecznościowych, i to aż o 9 punktów procentowych. Będąc wyborem tylko 29,5% badanych, social media zostały prześcignięte przez trzy najważniejsze programy informacyjne i największy telewizyjny kanał informacyjny TVN24.

Jeśli chodzi o preferencje mediów internetowych w podziale na płcie, portale internetowe odnotowują w zasadzie remis – 67,2% mężczyzn i 66,8% kobiet wskazuje na to źródło. Natomiast media społecznościowe częściej wybierają kobiety – wskazało je 33,6% pań, natomiast tylko 26,1% mężczyzn.

Nie ma zaskoczeń jeżeli chodzi o kryterium wiekowe. Im grupa wiekowa młodsza, tym social media ważniejsze. Dla grupy 18-29 media społecznościowe są wyborem 57,5% badanych, 30-39 wciąż wysoko – 46,7%, dla grupy 40-49 już mniej – 34,7%, dla grup 60-69 i 70+ są prawie nieistotne – 13,1% oraz 9,2%. Portale internetowe swój szczyt odnotowują w grupie 30-39 – aż 86,4% członków tej grupy wybiera portale takie jak Onet, Wirtualna Polska itp. Najniżej, choć i tak wysoko, portale plasują się w grupie badanych 70+ – są wyborem dla 34,4% tej grupy.

Co ciekawe, biorąc pod uwagę miejsce zamieszkania, to wcale nie na wsiach social media są najmniej istotne. Najmniej przywiązani do mediów społecznościowych są mieszkańcy miast 250-500 tys. mieszkańców – tylko 16,8% respondentów wskazało je jako źródło informacji, najbardziej natomiast mieszkańcy małych miast do 50 tys. mieszkańców – tu 38% ankietowanych wybiera social media. Portale informacyjne wybiera tylko 58,4% mieszkańców wsi, za to aż 77,1% mieszkańców metropolii pow. 500 tys. mieszkańców.

Portale internetowe wybierane są jako główne źródło informacji bez względu na wykształcenie – wskazało je 51,4% osób z wykształceniem podstawowym, 73,5% z wykształceniem średnim i 82,6% z wykształceniem wyższym. Media społecznościowe są w zasadzie tak samo popularne wśród osób ze średnim i wyższym wykształceniem (odpowiednio 34,6% i 34,7%), natomiast wśród osób z wykształceniem podstawowym social media wybiera tylko 23%.

Warte zaznaczenia jest to, że internet jest najbardziej pluralistyczny ze wszystkich źródeł informacji. W zasadzie nie występują tu różnice w konsumpcji informacji z portali i social media w rozbiciu na elektoraty prawicowy, centrowy i lewicowy. Jedynym ekscesem tutaj jest silne ukierunkowanie osób o poglądach centrowych na portale internetowe – aż 71% deklaruje korzystanie z ich, przy 61% osób z prawicy i lewicy.

Telewizja: Wydarzenia wygranym tego kwartału

Od naszego ostatniego badania zmieniła się sytuacja w kategorii telewizyjnych programów informacyjnych – Wydarzenia Telewizji Polsat zastąpiły Fakty TVN na pozycji lidera źródeł informacji Polaków. Wszystkie trzy programy informacyjne największych polskich telewizji wyprzedziły media społecznościowe i zajmują 2, 3 i 4 miejsce w naszym badaniu. Wydarzenia jako główne źródło informacji wybiera 38,1% Polaków, Fakty TVN 35,7%, a Wiadomości TVP 33,2% badanych.

Nie ma większych różnic jeżeli chodzi o wybór programu informacyjnego w rozbiciu na płcie, różnice nie przekraczają 3%. Natomiast jeżeli chodzi o grupy wiekowe, stacje telewizyjne powinny zwrócić uwagę na najmłodszą w badaniu grupę wiekową 18-29 – najpopularniejsze w niej Wydarzenia są wyborem dla 16,1% badanych. Wiadomości są w niej wyborem tylko dla 7,4% grupy. Wiadomości są najchętniej wybierane w grupie 50-59 (50,4%), a Fakty w grupie 70+ (51,6%). Co ciekawe, większych różnic pomiędzy programami nie ma w ujęciu miejsca zamieszkania. Jedynie w średnich i dużych miastach różnica pomiędzy najpopularniejszymi tam Faktami a trzecimi Wiadomościami wynosi 12 punktów procentowych. W kategorii programów informacyjnych nie ma zaskoczeń przy podziale na poglądy. Lewica nie ogląda Wiadomości, prawica nie ogląda Faktów. Nihil novi sub sole.

A co u innych?

Spadła nieco popularność radia, bo o 2 punkty procentowe. Niezmiennie opada rola prasy codziennej (5 pkt. proc.) i tygodników (4 pkt. proc.). Kanały informacyjne prowadzą zaciętą rywalizację, jednak zwycięsko z niej wychodzi nadal TVN 24 – wskazuje je 35,7% badanych,  29,1% Polsat News, natomiast TVP Info wybiera 26,9% respondentów.

Wnioski

Na samym początku – zachęcamy do wysłuchania podcastu o naszych badaniach, gdzie red. Agata Kołodziej rozmawia o wynikach z szefem IBRIS Marcinem Dumą oraz z Michałem Fedorowiczem, szefem IBIMS. Link: https://open.spotify.com/episode/18rpZpszs0ntIFIbCoGRcg?si=FMhNBQvaQR2W_qpk3uVzXw

Zaskoczeniem na pewno jest spadek znaczenie mediów społecznościowych w całym obrazie źródeł informacyjnych na korzyść portali internetowych. Polacy, w dużej mierze przez pandemię, coraz więcej czasu spędzają w internecie. Dlaczego jednak nie ufają aż tak social mediom. Odpowiedź może wydawać się całkiem prosta – bo przez social media przechodzą do portali informacyjnych, co umacnia ich pozycję jako głównego medium informacyjnego Polski AD 2021.

Spadki prasy potwierdzają to, co wieszczy się od lat – uwaga Polaków masowo przenosi się do internetu. I na tym zjawisku wygrają Ci, którzy będą potrafili skutecznie przejść transformację z papieru do internetu. Lekką zniżkę istotności radia poczytujemy jako chwilą tendencję, ponieważ utrzymuje ono silną pozycję jako medium niewymagające wzmożonej uwagi i zawsze będzie dlań miejsce jako „wypełniacza” przestrzeni w samochodzie czy biurze. Jedno nas martwi – Polacy wciąż nie oczekują od mediów ukazywania innego spojrzenia na wydarzenia, innego kierunku myślenia. Chcą potwierdzenia tego, które już sami mają.

 

Badanie ze stycznia 2021 r. dostępne jest tu: http://ibims.pl/skad-polacy-czerpia-informacje-o-polsce-i-swiecie-raport-ibims-i-ibris/

 

Z całością badania można zapoznać się tu: http://ibims.pl/wp-content/uploads/2021/04/IBIMS_media_2021.pdf